ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ ಅರನೆಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯ ಹಾಗೂ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಮಹತ್ವದ ಅಪ್ರಕಟಿತ ತುರುಗೋಳ್ ವೀರಗಲ್ಲು ಶಾಸನವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ರೋಮಾಂಚನ ನೀಡಿರುವ ಈ ಶಾಸನವು ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದೆ.
ಶಾಸನದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ
ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಈ ವೀರಗಲ್ಲು ಶಾಸನವು ಒಟ್ಟು 4.4 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 2.3 ಅಡಿ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ (ಫ್ರೇಮ್ಗಳಲ್ಲಿ) ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸನದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಕೆ: ದನಕರುಗಳು ಹಾಗೂ ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವಿನ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯದ ಪಟ್ಟಿಕೆ: ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರಮರಣನಪ್ಪಿದ ವೀರನು ದಿವ್ಯ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವಿದೆ.
ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಕೆ: ಶಿವಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಲಮಾನ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಸಾಲುಗಳ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಬರವಣಿಗೆಯಿದೆ. ಇದು ಹೊಂಬುಜದ ಅರಸ 'ವೀರಸಾಂತರಸ'ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಶಕವರ್ಷ 1102 ರ ಶಾರ್ವರಿ ಸಂವತ್ಸರದ ಆಶ್ವೀಜ ಶುದ್ಧ ಭಾನುವಾರದಂದು ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ. 1180ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯನ್ನು ಈ ಶಾಸನವು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಾಸನ ಸಾರಾಂಶ: ತುರುಗೋಳ್ ಮತ್ತು ಪೆಣ್ಬುಯ್ಯಲ್ ವೀರಗಲ್ಲು
ಶಾಸನದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅರನೆಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಮಾಳಿ ಸೆಟ್ಟಿಯ ಅಳಿಯನಾದ ಚೌಡಸೆಟ್ಟಿಯು ಈ ಸಾಹಸದ ನಾಯಕ. ಗ್ರಾಮದ ಮೇಲೆ ವಿರೋಧಿಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಾನಭಂಗ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಊರಿನ ದನಕರುಗಳನ್ನು (ತುರುಗಳು) ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಚೌಡಸೆಟ್ಟಿಯು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದ್ದಾನೆ. ದನಕರುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಾನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮನಾಗಿ ಸುರಲೋಕ ಪ್ರಾಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಗೋವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಾನ ರಕ್ಷಣೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು 'ತುರುಗೋಳ್' ಹಾಗೂ 'ಪೆಣ್ಬುಯ್ಯಲ್' (ಸ್ತ್ರೀ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ) ಎರಡೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯಪರೂಪದ ವೀರಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
ತುಳುವಲದೇವಿಯ ಕಂಣದಾನದ ನೆನಪು
ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಅರನೆಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು "ತುಳುವಲದೇವಿಯ ಕಂಣದಾನವೆನಿಸಿದ ನಾಡು" ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಂಬುಜದ ಅರಸ ವೀರಸಾಂತಾರನ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ತುಳುವಲದೇವಿಯು ತನ್ನ ದಾನಗುಣದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಶಾಸನವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಚೌಡಸೆಟ್ಟಿಯ ಪರಾಕ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ನಾಡಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
ಶಾಸನ ಸಂಶೋಧಕರ ಶ್ರಮ
ಈ ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಾಸನವನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ರಮೇಶ್ ಹಿರೆಜಂಬೂರು ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯ ನಂಜವಳ್ಳಿಯವರು ಶೋಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾದ ವಿನಯ್ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಾದ ಗಣಪತಿಯವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಪಾದಕೀಯ ನುಡಿ
ಇತಿಹಾಸದ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಶಾಸನಗಳು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ವೀರ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಧನ-ಕನಕಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂದು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಾನ-ಪ್ರಾಣ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಚೌಡಸೆಟ್ಟಿಯಂತಹ ವೀರರ ಬಲಿದಾನ ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ. ಇಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲುಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪಾಠವಾಗಿ ಉಳಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರ ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನಮ್ಮದೊಂದು ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ