ಭದ್ರಾವತಿಯ ಮಾವಿನ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು 800 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಅಪರೂಪದ ‘ತುರುಗೋಳ್ ವೀರಗಲ್ಲು’!

ಭದ್ರಾವತಿ:ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಹುದುಗಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ, ಭದ್ರಾವತಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಾವಿನ ಕೆರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಗ್ರಾಮದ ಸುಶೀಲಮ್ಮ ರಂಗನಾಥ್ ಅವರ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 800 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ, ಅಂದರೆ 12 ರಿಂದ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಪರೂಪದ ‘ತುರುಗೋಳ್ ವೀರಗಲ್ಲು’ (ಗೋವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ನೀಡಿದ ವೀರನ ಸ್ಮಾರಕ) ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.

ಏನಿದು ‘ತುರುಗೋಳ್ ವೀರಗಲ್ಲು’? 

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮಠಗಳು ಹಾಗೂ ಲೇವಾದೇವಿಗಾರರ ಮೂಲಕ ನಾಣ್ಯಗಳ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯ-ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ದನಕರುಗಳೇ (ಗೋವುಗಳು) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವಂತ ಆಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪತ್ತಾಗಿದ್ದವು. ಯಾರ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಸುಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವೋ ಅವರನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಶತ್ರುಗಳು ಅಥವಾ ಕಳ್ಳರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹೀಗೆ ಕಳ್ಳರು ದನಕರುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ, ಗ್ರಾಮದ ಹಸುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ, ಶತ್ರುಗಳ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೀರರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಊರಿನವರು ಒಂದು ಶಿಲಾಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನೆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ತುರುಗೋಳ್ ವೀರಗಲ್ಲು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (‘ತುರು’ ಎಂದರೆ ಗೋವು/ದನ, ‘ಗೋಳ್’ ಎಂದರೆ ಅಪಹರಣ/ದಾಳಿ).

ಪತ್ತೆಯಾದ ವೀರಗಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಈಗ ಮಾವಿನ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ವೀರಗಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡದ ಅಕ್ಷರಗಳು (ಶಾಸನದ ಪಠ್ಯ) ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಳೆ-ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಸವೆದು ನಶಿಸಿಹೋಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಲಿಪಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು (ಶಿಲ್ಪಕಲೆ) ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಡಾ. ಶೇಜೇಶ್ವರ ಅವರು, ಇದು 12-13ನೇ ಶತಮಾನದ (ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ) ಶಾಸನ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕಲ್ಲನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ (ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ) ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡಿದರೆ ಒಂದು ಕಥೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ:

• 1. ಕೆಳಗಿನ ಹಂತ (ಭೂಲೋಕದ ಘಟನೆ): ಶತ್ರುಗಳು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಟುಕತನದಿಂದ ಒಯ್ಯುವಾಗ, ವೀರನೊಬ್ಬ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಭೀಕರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ರಕ್ತಸಿಕ್ತನಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವ ದೃಶ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ.

• 2. ಮಧ್ಯದ ಹಂತ (ಸ್ವರ್ಗಯಾತ್ರೆ): ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಹಸುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ಕೊಟ್ಟ ಆ ವೀರನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅಪ್ಸರೆಯರು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.

• 3. ಮೇಲಿನ ಹಂತ (ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯ): ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶಿವಲಿಂಗದ ಕೆತ್ತನೆ ಇದೆ. "ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟು ಕಾಲ ಈ ವೀರನ ಕೀರ್ತಿ ಅಮರವಾಗಿರುತ್ತದೆ" ಮತ್ತು ಆ ವೀರನ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಈಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ

ಗ್ರಾಮದ ಮೋನಿಕಾ ಎಂ. ಆರ್. ಅವರು ನೀಡಿದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಆದಿತ್ಯ ನಂಜವಳ್ಳಿ ಅವರು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು.

ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಆನಂದ್, ವಿಜಯ್, ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದ ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಸಾಥ್ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಾದ ರಂಗಸ್ವಾಮಿ, ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ, ಶಿವನಂಜಪ್ಪ, ರಂಗನಾಥ, ಸ್ವಾಮಿ, ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ನಾಗರಾಜ, ಭರತ ಮುಂತಾದವರು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದು ಅಗತ್ಯ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

 ಸಂಪಾದಕೀಯ ನುಡಿ:

ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹೊಣೆ!

ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲ; ಅವು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ತೋರಿದ ತ್ಯಾಗ, ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ವೀರಗಾಥೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ 'ಜೀವಂತ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಸ್ತಕಗಳು'. ಸುಮಾರು 800 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಗ್ರಾಮದ ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕಾಯಲು ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ತೃಣಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಂಡ ಆ ವೀರನ ಸ್ಮಾರಕ ಇಂದು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ಬಂದು ನಿಂತಿರುವುದು ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿ.

ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕುರುಹನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ ಆದಿತ್ಯ ನಂಜವಳ್ಳಿ, ಮೋನಿಕಾ ಎಂ. ಆರ್., ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಯನ ತಂಡ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಜಾಗೃತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಭಿನಂದನಾರ್ಹ.

ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನೂರಾರು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಆರೈಕೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಬಿಸಿಲು-ಮಳೆಗೆ ಸಿಲುಕಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಈ ವೀರಗಲ್ಲನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಇಂತಹ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು 'ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಲು' ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

– ಸಂಪಾದಕರು, ಕನ್ನಡ ಗ್ಲೋಬಲ್ ನ್ಯೂಸ್