ಶಿವಮೊಗ್ಗ:ಇಂದು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಡಗರ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ದಾಸ್ಯದ ಸಂಕೋಲೆಯನ್ನು ಕಳಚಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣದ ಹಿಂದೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ರಕ್ತತರ್ಪಣವಿದೆ. ಈ ಸುವರ್ಣ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ 'ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು' ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಬರೆದಿಟ್ಟ ಪುಟಗಳು ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಹಾಗೂ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪಾಲಿಗೆ ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಹೊಸನಗರ ಹಾಗೂ 'ನಗರ ದಂಗೆ': ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯದ ಮೊದಲ ಕಿಚ್ಚು
ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸನಗರ (ಹಳೆಯ ನಗರ/ಬಿದನೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭಾಗ) ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು.
- ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನ 'ನಗರ' (ಬಿದನೂರು) ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೊನೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಳದಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ತೋರಿದ ಪ್ರತಿರೋಧವೇ ಮುಂದೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು.
- ನಗರ ರೈತ ದಂಗೆ (೧೮೩೦-೩೧): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಮುಖ ರೈತ ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ 'ನಗರ ದಂಗೆ' (Nagara Rebellion) ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಹೊಸನಗರ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರು ಅತಿಯಾದ ಕಂದಾಯದ (ತೆರಿಗೆ) ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಎದ್ದು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಗೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡಿದರು. ಬುಡಿ ಬಸವಪ್ಪ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಸರ್ದಾರ್ ಮಲ್ಲನಂತಹ ವೀರ ನಾಯಕರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಹೋರಾಡಿದರು.
- ಕಾಡಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆ: ೧೯೪೨ರ 'ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಚಳವಳಿಯ ವೇಳೆ, ಹೊಸನಗರದ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅರಣ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ 'ಕಾಡು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ' ನಡೆಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲು ಟೆಲಿಫೋನ್ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವಂತಹ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಸನಗರದ ಯುವಕರು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದರು.
'ಏಸೂರು ಕೊಟ್ಟರೂ ಈಸೂರು ಕೊಡೆವು!': ದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಳ್ಳಿ
ಹೊಸನಗರದ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳವಳಿಯ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಶಿಕಾರಿಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಈಸೂರು ಗ್ರಾಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಸುವರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯ ಬರೆಯಿತು. ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಈಸೂರಿನ ಜನರು:
"ನಾವು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಂದಾಯ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ! ನಮ್ಮ ಊರು ನಮಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ!"
ಎಂದು ಸಾರಿದರು. ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮವನ್ನು 'ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಳ್ಳಿ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಲಾ ಬಾಲಕರನ್ನೇ ಊರಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆದರದೆ ಹೋರಾಡಿದ ಗುರಪ್ಪ, ಮಲ್ಲಪ್ಪ, ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣಚಾರ್, ಈಸೂರು ಶಂಕರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾಲಪ್ಪ ಎಂಬ ಐವರು ವೀರರು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು.
ತುಂಗಾ ತೀರದ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ನಾಯಕರ ಪಾತ್ರ
ಹೊಸನಗರ ಹಾಗೂ ಈಸೂರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ನಗರ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಸೊರಬ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಚಳವಳಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದವು.
- ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಭೇಟಿ: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಜನತೆ ಖಾದಿ ಪ್ರಚಾರ, ಉಪ್ಪು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬಹಿಷ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.
- ಧುರೀಣರ ನಾಯಕತ್ವ: ಕಟೀಲ್ ಅಪ್ಪಣ್ಣ, ಭೂಪಾಲಂ ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯ, ಹೆಚ್. ಸಿದ್ಧಯ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡರಂತಹ ಧುರೀಣರು ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರು.
- ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ: ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಹ ಮನೆ ತೊರೆದು ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಧರಣಿ ನಡೆಸಿ ಜೈಲು ವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು.
ಸಂಪಾದಕೀಯ ನುಡಿ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನೈಜ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕ ಹಕ್ಕಲ್ಲ; ಅದು ಈಸೂರಿನ ಐವರು ವೀರರು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿದಾಗ ಹರಿದ ರಕ್ತದ ಹನಿ, ಹೊಸನಗರದ 'ನಗರ ದಂಗೆ'ಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗ, ಹಾಗೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಾವಿರಾರು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳು ಅನುಭವಿಸಿದ ಜೈಲುಯಾತನೆಯ ಫಲ.ಇಂದು ನಾವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯಗಳ ಹಿಂದೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಹೊಸನಗರದಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನಾಮಧೇಯ ವೀರರ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಹೊಸನಗರದ ರೈತರ ಬಂಡಾಯ ಹಾಗೂ ಈಸೂರಿನ "ಏಸೂರು ಕೊಟ್ಟರೂ ಈಸೂರು ಕೊಡೆವು" ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲ, ಅವು ನಮಗೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಸಂಕೇತಗಳು.ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸುಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಧ್ವಜಾರೋಹಣಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಆ ವೀರರು ಕನಸು ಕಂಡ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ರಹಿತ, ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ಭಾರತವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಾವಿಂದು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಾಳಿಯಲ್ಲೂ ಆ ವೀರರ ತ್ಯಾಗದ ಸೌರಭವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯದಿರೋಣ.- ಸಂಪಾದಕರು, ಕನ್ನಡ ಗ್ಲೋಬಲ್ ನ್ಯೂಸ್
No comments:
Post a Comment