ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ಹೊಸನಗರದ ಗವಟೂರು ತಾವರೆಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿ, ಅವಶೇಷ ಪತ್ತೆ!

​ಹೊಸನಗರ: ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ರಿಪ್ಪನ್‌ಪೇಟೆ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಗವಟೂರು ಗ್ರಾಮದ ತಾವರೆಕೆರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುವ ಘಟನೆಯೊಂದು ಸಂಭವಿಸಿದೆ.

 ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಯ ವೇಳೆ ಪುರಾತನ ಜೈನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಶೇಷಗಳು ಭೂಮಿಯ ಆಳದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

​ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೀಠದ ಭಾಗಗಳು ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು, ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದ ಸಮೃದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.

​ಹಿಟಾಚಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವೇಳೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಇತಿಹಾಸ

​ತಾವರೆಕೆರೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ಹಿಟಾಚಿ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಒಳಗೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳಿರುವ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳು ಯಂತ್ರದ ಬಕೆಟ್‌ಗೆ ತಗುಲಿವೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಲುಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ಅದ್ಭುತ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

​ವಿಷಯ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲಾ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

​11-12ನೇ ಶತಮಾನದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ?

​ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಸುಮಾರು 11 ರಿಂದ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಂಕರರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲಾಂಛನಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇವು ಯಾವ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕರು ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.

​ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳು:

ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಭಂಗಿ: ಪತ್ತೆಯಾದ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯು ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವುದು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

​ಪ್ರಭಾವಳಿ ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆ: ಮೂರ್ತಿಯ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರಭಾವಳಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಒರಗು ಪೀಠದ ಸುತ್ತಲೂ ಚೌಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಹೂವಿನ ಚಿತ್ತಾರಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ಭಗ್ನಗೊಂಡ ಭಾಗಗಳು: ಕಾಲದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೂಲ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ವೈಭವ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.

​ಬಸದಿ ಇತ್ತೇ ಎಂಬ ಶಂಕೆ: ಮೂರ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪೀಠದ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪೂರಕ ಶಿಲಾ ಅವಶೇಷಗಳು ಸಿಕ್ಕಿರುವುದರಿಂದ, ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಜೈನ ಬಸದಿ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬ ವಾದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉತ್ಖನನ ಹಾಗೂ ತಜ್ಞರಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆದರೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಗಳು ಹೊರಬರಲಿವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

​ಸಂಪಾದಕೀಯ ನುಡಿ 

​"ಇತಿಹಾಸದ ಮರುಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ"

​ಮಲೆನಾಡು ಕೇವಲ ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಗಣಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತ ಕೋಶವೂ ಹೌದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗವಟೂರು ತಾವರೆಕೆರೆಯ ಈ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಕದಂಬರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಹೊಯ್ಸಳರು ಹಾಗೂ ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಧರ್ಮವು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮವಾಗಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ. ಈಗ ಸಿಕ್ಕಿರುವ 11-12ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಶೇಷಗಳು ಆ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

​ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕುರುಹುಗಳು ಸಿಕ್ಕಾಗ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಈಗ ಚೆಂಡು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿತ ವಲಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ತಜ್ಞರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮುಂದಾಗಬೇಕು. ಭೂಮಿಯ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

​- ಸಂಪಾದಕರು, ಕನ್ನಡ ಗ್ಲೋಬಲ್ ನ್ಯೂಸ್.